Adref > Siartiaeth > Cyd-destun De Cymru > Yr actorion yn y ddrama…o blaid y Siartwyr: > Dros y Siartwyr - Yr Actorion Eraill

Dros y Siartwyr - Yr Actorion Eraill

Chartists and their Establishment Enemies

Ym mhob stori dda mae yna arwyr a dihirod. Dewch i ni gael cyflwyno rhai o’r dynion a fu’n chwarae rhan flaenllaw – o blaid, ac yn erbyn y Siartwyr.

Actorion Eraill dros y Siartwyr:

John Rees (neu ‘Jac y Ffeiffar’),  ffigwr annelwig oedd yn brolio ei brofiad yn y fyddin, ar ôl  gwasanaethu yn y New Orleans Greys yn ystod Rhyfel Annibyniaeth Tecsas ym 1835-6. Cafodd ei ddisgrifio gan yr awdurdodau fel ‘saer maen sy’n gweithio yng ngwaith haearn Tredegar’.

Feargus O’Connor (1794 - 1855) oedd cyhoeddwr papur y Siartwyr, y Northern Star. Roedd yn ffigwr amlwg yn y mudiad. Bu’n codi arian i dalu am amddiffyn Frost ac roedd yn Nhrefynwy trwy gydol y prawf. Dyma’r unig Siartydd i gael ei ethol i’r Senedd, yn Nottingham ym 1847. Aeth dros 50,000 o bobl i’w angladd ym 1855.

Text and artwork from Voices for the Vote: Shire Hall and the story of Chartism in south Wales. Reproduced by kind permission of Monmouthshire County Council/Shire Hall, Monmouth. The book costs £4.99 and can be obtained from Shire Hall Monmouth, Newport Museum or Gwent Archives